Stukken Aleppozeep, in torens opgestapeld om te drogen

Er was eens…

Onze toewijding aan schoonheid en natuur

Bij Alepia geloven wij in de kracht van natuurlijke ingrediënten en in hun vermogen om ieders authentieke schoonheid naar boven te halen. Sinds ons bescheiden begin zetten wij ons in voor huidverzorgingsproducten en cosmetica die geïnspireerd zijn op de eeuwenoude tradities van de stad Aleppo, in Syrië. Gesteund door een rijke geschiedenis en door vakmanschap dat van generatie op generatie is doorgegeven, hebben wij een merk opgebouwd dat de zuiverheid en de doeltreffendheid van natuurlijke ingrediënten eert.

Ons verhaal: het vuur van Aleppo is niet gedoofd

Een goudbruin stuk zeep, een stad van karavanen, een arts die de sprong waagt, een zeepzieder die aankomt met één koffer. Zo stak een vakmanschap dat volgens de overlevering meer dan drieduizend jaar oud is de Middellandse Zee over, om handgreep voor handgreep voort te leven op het Plateau Briard.

1. De geur van laurier

Alles begint met een stuk zeep dat zijn grootmoeder hem laat ontdekken. Bruin als een broodkorst, een beetje ruw, met een verzonken zegel dat zich met de vingertop laat lezen. Zodra het nat wordt, stijgt er een geur op, groen, wat bitter, fris als een blad dat tussen de vingers wordt fijngewreven: laurier. En onder de laurier, ronder, de olijf.

Hij is arts en klinisch bioloog. Zijn vak is van dichtbij kijken en alleen geloven wat hij zelf heeft nagegaan. Hij neemt het stuk zeep, weegt het – compact, zwaarder dan het lijkt – en draait het om, alsof hij een formule leest: olijfolie, laurierbesolie, water, natronloog, vuur en tijd. Verder niets. Hij probeert het. Hij is verkocht. Hij zal er meer nodig hebben, en al snel veel meer.

2. Een land als alle andere

Samir Constantini werd geboren in Damascus. Zijn familie verhuist meteen na zijn geboorte naar Frankrijk: “Ik ben geboren in Damascus, in Syrië, maar ik heb altijd in Frankrijk gewoond.” Hij groeit op in een huis waar men onvoorwaardelijk van dit land houdt. “Mijn vader was oud-strijder, hij heeft met generaal de Gaulle gevochten en hij heeft ons de liefde voor Frankrijk bijgebracht.” Als kind is Syrië voor hem niet meer dan een naam op de kaart: “Voor mij was Syrië een land als alle andere.”

Later maakt hij de reis, en nog eens, en gaandeweg begrijpt hij “dat dat land eigenlijk een beetje mijn roots was”. Een stuk zeep weegt weinig. Dit ene brengt hem naar Aleppo.

3. Drieduizend jaar vuur

Aleppo is een van de oudste bewoonde steden ter wereld. Eeuwenlang was de stad een poort tussen de Middellandse Zee en het Oosten: karavanen uit Perzië en Anatolië losten er zijde en specerijen en trokken weer verder, beladen met wat de stad voortbracht. In de oude stad draagt een groot stenen gebouw nog altijd de naam van de zeep: de Khan al-Saboun, “de khan van de zeep”, volledig aan zeep gewijd. Niets zegt meer over de plaats van deze zeep in de stad: men had er een huis voor gebouwd.

Volgens de overlevering maakt men hier al meer dan drieduizend jaar zeep. De precieze datum doet er weinig toe: de kern is onveranderd gebleven. Olijfolie, die de heuvels in de omgeving al sinds de oudheid leveren. Laurierbesolie, gewonnen uit de zwarte vruchten van de echte laurier, die aan de kusten van het oostelijke Middellandse Zeegebied groeit: wilde bessen die in de herfst worden geplukt en waarvan een hele oogst maar weinig olie oplevert. Dat is het kostbare deel. Water. Natronloog, vroeger gewonnen uit de as van planten. En een vuur dat drie dagen brandend wordt gehouden, als de winter is aangebroken.

De arts heeft zijn eigen namen voor de twee oliën. Olijfolie is “de zachtheid”. Laurier is “de kracht”.

Elke zeepziederij in Aleppo had haar ketels, haar droogzalen en haar zegel: de familienaam, met de hand in elk stuk zeep geslagen, het allereerste merk. De hete zeepmassa werd rechtstreeks op de vloer gegoten, als een dekvloer. Men liet haar opstijven en sneed haar daarna in blokken, terwijl men er met houten zolen onder de voeten overheen liep. De stukken werden in torens en opengewerkte piramides opgestapeld in luchtige zalen, en dan wachtte men: maanden, soms jaren. Snijdt u gerijpte zeep door, dan ziet u een groene kern onder een goudkleurige korst.

Dit vak leert men bij een meester. “Er bestaat geen school voor zeepzieders,” zegt de oprichter; de techniek wordt “doorgegeven van meester-zeepzieder aan leerling”, “al generaties lang van vader op zoon”, en “er is niets veranderd”. Vóór de oorlog telde de stad meer dan tweehonderd zeepziederijen. In december 2024 heeft UNESCO dit vakmanschap opgenomen in de lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.

En Marseillezeep zou volgens de overlevering van deze zeep afstammen: de kruisvaarders zouden olijfoliezeep uit het Oosten hebben meegebracht, en het procedé zou zich over de Middellandse Zee hebben verspreid tot in de Provence, waar een koninklijk edict in 1688 de zeepproductie zou reglementeren. De oprichter vat het op zijn manier samen: Aleppozeep is “de oorsprong van de Marseillezeep”.

“Aleppozeep is meer dan zeep, het is een stukje Syrië”

Dr. Samir Constantini, LCI

4. Het kraampje met de stoffige zepen

In Aleppo wordt zeep buiten verkocht. Op de oude markt staan “kraampjes in de openlucht”, en voor elk kraampje stalt de maker zijn zeep uit: de jonge stukken, nog bleek, de oude, donkerder, en de geur van laurier die door het hele steegje hangt als één enkele ademhaling.

Bij één kraampje blijft hij staan. “Toen ik in Aleppo over de oude zeepmarkt liep, zag ik een kraampje met helemaal stoffige zepen,” vertelt hij. Stukken die op hun planken vergeten leken, grijs van het stof, waarvan “sommige 20 jaar oud zijn”, en die niemand weggooit. Integendeel: ze worden bewaard voor liefhebbers die niets anders willen. Zeep die ouder wordt, is geen verloren zeep. Die rijpt.

Daar, op die markt, ontmoet hij de zeepzieder. Die leidt een grote zeepziederij waarvan de faam al lang tot ver buiten de stadsmuren reikt. De Franse arts die zoveel vragen stelt, wordt zijn klant, dan zijn beste klant, en dan nog iets meer. “We werden vrienden en hij werd mijn leverancier.” De zeepzieder zegt het later nog eenvoudiger: “We werkten samen als partners.”

5. De sprong

In Frankrijk heeft de man een beroep, en niet zomaar een. Als arts, gespecialiseerd in klinische biologie, leidt hij drie medische laboratoria in Créteil. Wat hij uit Aleppo meebrengt, houdt hij niet voor zichzelf: hij wil het importeren, bekendmaken, verkopen. In 2004 richt hij een bedrijf op en geeft het de naam van de stad: Alepia. “In het begin importeerde ik Aleppozeep rechtstreeks uit de stad Aleppo in Syrië.”

De eerste container, een kleine, is in een mum van tijd verkocht. Dan volgen de apotheken en de biowinkels, en een heel assortiment, van vloeibare zeep tot crèmes, ter plaatse gemaakt, in Aleppo.

Dan komt de dag waarop een man moet kiezen. Enkele jaren na de oprichting van Alepia verkoopt hij zijn laboratoria. Voor een camera vat hij het later in één zin samen: “Ik ben arts, […] ik heb alles laten vallen om Aleppozeep te importeren en te exporteren.” Zijn omgeving begrijpt er niets van: “Mijn vrienden die arts zijn, zeiden: hoe kan dat nu, je hebt na de middelbare school tien jaar gestudeerd, je hebt 3 laboratoria, en je laat alles vallen om zeep te verkopen? Ze zeiden: jij bent echt een buitenbeentje. Ik zeg: nee, het is mijn passie.” Voor de rest past zijn methode in één zin: “Ik ben ervoor gegaan, ik spring, en dan zien we wel.”

Hij heeft er ook een reden voor als arts: “Als u Aleppozeep verkoopt, verkoopt u eigenlijk welzijn.”

6. Vijf containers, vier granaten

Dan raakt Syrië in oorlog. Bij de eerste onlusten doet de bioloog wat hij goed kan: vooruitzien. “Toen de onlusten uitbraken, dacht ik dat ik misschien moeilijk aan zeep zou kunnen komen.” Hij koopt vijf containers zeep, “in de veronderstelling dat dat genoeg zou zijn”. Hij had in Aleppo zelfs een zeepziederij laten bouwen: daar zou nooit één stuk zeep worden gemaakt.

De wegen worden lang en gevaarlijk. Al snel “kon ik helemaal niet meer aan zeep komen”.

In Aleppo wordt de zeepziederij van zijn vriend getroffen. “Er zijn 4 granaten op mijn fabriek gevallen,” vertelt de zeepzieder later. Een deel brandt af; de rest wordt geplunderd. Hij vertrekt naar Libanon, zonder te beseffen dat het voor altijd is. Meer zeggen wij er niet over: dit is geen argument, het is een wond.

Maar vakmanschap zit niet in muren; het zit in handen. De arts doet hem een voorstel: “Kom naar Frankrijk, dan bouwen we samen een zeepziederij.” Het antwoord komt in één adem: “Hij zei meteen ja.”

Ja zeggen is één ding; komen is iets anders. Het kost maanden wachten om een werkvisum te krijgen, dan volgt de reis, en een man die in Frankrijk aankomt “met één koffer”. Alles wat nodig is om Aleppozeep te maken, zat al in zijn handen.

“Ik ben ervoor gegaan, ik spring, en dan zien we wel”

Dr. Samir Constantini, France 2, 26 februari 2017

7. De ketel van Santeny

In Santeny, een dorp op het Plateau Briard in de Val-de-Marne, vlak bij Parijs, wordt het vuur opnieuw aangestoken. De kuip is kleiner dan die in Aleppo, maar het is dezelfde zeepmassa, en “we doen precies dezelfde handelingen als in Syrië”. “Het is een zeep die al meer dan 3000 jaar bestaat. Nu blijven we die in Frankrijk maken, met dezelfde techniek en dezelfde ingrediënten.”

Alles begint met olijfolie, extra vierge, afkomstig uit het Middellandse Zeegebied en gekozen om haar karakter: een olie uit een warm land. Die gaat samen met het water en de natronloog in de kuip, en het vuur wordt aangestoken. De massa rijst, dikt in, borrelt langzaam. Ze kookt drie dagen. Drie dagen waarin het atelier naar warme olijven ruikt en waarin de zeepzieder over de massa waakt. Hij proeft ervan met het puntje van zijn tong: dat is het gebaar van de meesters, waaraan hij herkent of olie en natronloog werkelijk zeep zijn geworden. Daarbij komt de laurierbesolie, groen en donker, het kostbare deel: die bepaalt de geur, de kleur en de prijs van de zeep.

De massa wordt warm in lange houten bakken gegoten, want de grote vloer van Aleppo, waarop de laag werd uitgegoten, is er niet. Men laat haar opstijven. Eenmaal opgesteven is ze stevig en glanzend, met de kleur van een groene olijf. Dan wordt er gesneden: eerst in de lengte, dan in de breedte, met de hand, langs een strakgespannen lemmet op een frame dat volgens de plannen van de zeepzieder is gebouwd. Daarna krijgt elk stuk met de hand een stempel: het zegel van het huis, met de naam van de dokter en het woord Momtaz, “dat uitstekend betekent”.

“De plaats verandert, maar de bereiding blijft dezelfde,” zegt de zeepzieder. En de oprichter, met zijn eigen beeld: “Het is als een groot Frans restaurant in New York: het blijft Franse keuken.”

8. Negen maanden stilte

Dan wordt het stil rond de zeep. De stukken worden op pallets gestapeld, in opengewerkte torens waar de lucht langs alle zes zijden kan stromen, terwijl ze in Aleppo in piramides op de vloer werden opgestapeld. En dan wachten: “minimaal 9 maanden”. “Het rijpen van zeep is als het rijpen van een goede wijn.” In die maanden verdampt het water, wordt de massa harder, wordt het felle groen donkerder en krijgt het oppervlak de kleur van honing en brood. De natronloog die nog over was, wordt natriumcarbonaat en slaat uit tot een fijn wit poeder: dat wordt stuk voor stuk afgeschraapt, voordat elk stuk in zijn kraftpapier wordt gewikkeld. “Gedurende 9 maanden rijpt de zeep geleidelijk en wordt ze heel zacht.”

Voor een camera heeft de oprichter ooit een stuk zeep van vóór de oorlog doormidden gesneden: buiten de bruine korst; binnen, ongeschonden, het groen van de laurier. De groene kern en het zegel: dat zijn de kenmerken van de traditie.

Naast het atelier ligt een controlelaboratorium: elke partij wordt geanalyseerd voordat ze wordt vrijgegeven. Dat is de inbreng van de arts. Een eeuwenoude zeep, zegt hij, waaraan de Val-de-Marne bovendien “traceerbaarheid en Franse kwaliteit” toevoegt.

“De plaats verandert, maar de bereiding blijft dezelfde”

de meester-zeepzieder, France 24, 24 december 2016

Bekend van tv

Zij vertelden ons verhaal. France 2, LCI, C8, BFM Paris, France 24 en i24 News kwamen filmen hoe Aleppozeep in Santeny herleeft

  • France 2, “13h15 le dimanche”, “Savon d’Alep made in France”, 26 februari 2017
  • C8, “La Nouvelle Édition”, “Le savon d’Alep ressuscite en France”, begin 2017
  • LCI, “Alepia, une fierté syrienne”
  • BFM Paris, “Fabriqué en Val-de-Marne”, juni 2024
  • France 24, 24 december 2016
  • i24 News, “Paris-Jaffa”, 15 december 2016
  • Radio Enghien (IDFM), “Escapades de santé”, 2016
  • Direct 8, wellnessprogramma, 2012

9. Eén zeepziederij, meerdere talen

Rond de ketel spreekt men Frans, Arabisch en nog andere talen. “Een bedrijf dat mensen van verschillende afkomst samenbrengt, met verschillende talen, mensen die aan de oorlog zijn ontsnapt […], dat is een rijkdom, dat is een kracht, op voorwaarde dat er verdraagzaamheid is.” Een leerling-zeepzieder die aankwam zonder iets van zeep te weten, heeft het vak aan de kuip geleerd, in enkele maanden, zoals het altijd is geleerd: door naar de handen van de meester te kijken. Wat in Aleppo van vader op zoon werd doorgegeven, gaat nu in Santeny over van meester op leerling.

De oprichter zegt het als een belofte: “Wij blijven deze zeep hier in Frankrijk maken, ondanks de crisis, de oorlog en ondanks alles wat het volk doormaakt, omdat wij deze traditie van de Aleppozeep in stand willen houden, en dit Syrische erfgoed, dat niet mag verdwijnen.” Van een beurs in China tot Tokio en Dubai reist het stuk zeep uit de Val-de-Marne, met op de achterkant woorden die twintig jaar geleden niemand voor mogelijk had gehouden: gemaakt in Frankrijk.

De Franse Kamer van Ambachten (Chambre de métiers et de l’artisanat) kende het huis haar Medaille voor Ambachtelijke Excellentie toe; daarbij komen een Innovatieprijs, een Exportprijs, het PM’UP-programma van de regio Île-de-France en twee octrooien. Onze producten zijn, afhankelijk van de referentie, gecertificeerd als COSMOS Organic of COSMOS Natural. Maar daarvoor steken wij het vuur niet aan.

10. In uw handen

Wij steken het aan voor dat ene moment. U haalt het kraftpapier eraf. Het stuk zeep is zwaar, een beetje ruw, goudbruin, met een zegel erin. Twee oliën, water, natronloog, vuur en minstens negen maanden geduld; verder niets. Maak het nat en laat de geur van laurier opstijgen. Het is zacht, voor gezicht en lichaam, voor het hele gezin, en het gaat lang mee: een stuk Aleppozeep slijt langzaam. Week na week verdwijnt de goudkleurige korst en komt de groene kern tevoorschijn, hetzelfde groen als in de zeepziederijen van Aleppo, hetzelfde als in het atelier in Santeny.

“Aleppozeep is meer dan zeep, het is een stukje Syrië,” zegt de oprichter. Zelf gaat hij nooit zonder: “Als ik ergens naartoe ga, neem ik altijd mijn Aleppozeep mee.” Stop er een in uw koffer. Reizen is het wel gewend.

Aleppozeep leeft nu onder een andere hemel. De handgrepen zijn niet veranderd.

Ontdek onze Aleppozepen

Onze filosofie

Bij Alepia geloven wij dat echte schoonheid uit de natuur voortkomt. Daarom streven wij ernaar producten te maken die uw huid respecteren. Onze formules worden zorgvuldig samengesteld met natuurlijke ingrediënten van topkwaliteit, zonder concessies aan authenticiteit en doeltreffendheid. Agressieve chemicaliën, parabenen, sulfaten en andere schadelijke stoffen die uw huid kunnen aantasten, gebruiken wij principieel niet.

Onze toewijding aan kwaliteit

Wij zijn meermaals bekroond door de Franse Kamer van Ambachten, het Franse ministerie van Onderzoek en de regio Île-de-France: zo ontvingen wij de Medaille voor Ambachtelijke Excellentie, de Innovatieprijs en de Exportprijs, zijn wij laureaat van PM’UP en hebben wij twee octrooien aangevraagd... Bij Alepia zijn wij trots op ons voortdurende streven naar uitmuntendheid. Al onze producten worden met liefde en zorg gemaakt, volgens traditionele productiemethoden en met inachtneming van strenge kwaliteitsnormen. Wij werken nauw samen met lokale ambachtslieden in Aleppo, in Syrië, voor de aankoop van olijfolie en laurierbesolie, de essentiële ingrediënten van Aleppozeep. Elke partij wordt nauwgezet gecontroleerd om de onberispelijke kwaliteit van onze producten te garanderen. In Frankrijk werken wij nauw samen met onze collega’s van de ASDMF (Association Savon de Marseille France) om ideeën en verzepingstechnieken uit te wisselen...

Onze toewijding aan u

Bij Alepia is het ons doel u een onvergetelijke huidverzorgingservaring te bieden. Wij willen u begeleiden in uw zoektocht naar natuurlijke schoonheid, met producten die uw huid respecteren. Wij streven naar een vertrouwensrelatie met onze klanten door hun eerlijke, ethische en respectvolle producten te bieden.

Ga met ons mee op weg naar natuurlijke schoonheid en ontdek de kracht van de schatten van Aleppo, tot hun recht gebracht in elk product dat wij u aanbieden.

Bedankt voor uw vertrouwen en uw steun aan ons bedrijf.

Dr. Constantini en het Alepia-team